علت اصلی عقب ماندگی ایران در حوزه اینترنت چیست؟

امروز خبری در روزنامه ها خواندم که بسیار تامل برانگیز بود. جلسه مسئولین اتاق بازرگانی تهران با وزیر ارتباطات و مباحثی که در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات با وی داشتند. ظاهرا مسئولین اتاق تهران از ایشان در رابطه با علت عدم توسعه اینترنت سوال کردند و جوابی که وزیر داده بوده این بود: "... من در پاسخ به بسياري از سوالاتي كه پاسخ به آن‌ها ناقض ارزش‌هاي انقلاب اسلامي خواهد بود، محدوديت‌هايي دارم و اگر به اين‌ها پاسخي نمي‌دهم به دليل رعايت اين ارزش ها است چرا كه بعضي از شاخص‌ها به معناي فروش ارزش‌هاي انقلاب اسلامي است. وي در ادامه با انتقاد از اين كه برخي به شاخص هايي اشاره مي كنند كه تجارت پورنو از زيرشاخه هاي اين شاخص ها است كه نمي خواهيم صد سال ديگر هم اول شويم و خيال آن‌ها را راحت كنم كه ما هيچ وقت قرار نيست از اين منظر پيشرفت كنيم".
یک سوالی که در ذهنم شکل گرفت این بود که آیا اگر سرعت دسترسی کاربران خانگی به اینترنت افزایش یابد و قیمتهای اینترنت نیز کاهش داده شود، این به آن معنا است که ما زمینه را برای تجارت پورنو مهیا کرده ایم؟!، روزنامه همشهری در شماره امروز هم اشاره کرده که "نگرانی وزیر از بابت گسترش فساد است" (!). 
فکر میکنم برای خیلی از کاربران، پاسخ اینکه چرا محدودیت دسترسی به سرعت بالای 128 کیلوبایت اعمال می شود، با این جوابی که آقای وزیر داده اند بایستی روشن شده باشد. دیگر حالا همه می دانند که علت اصلی عقب ماندگی ایران در بین حتی کشورهای همسایه (نظیر امارات، ترکیه ...)  از لحاظ سرعت اینترنت چیست. نگرانی از گسترش فساد!
این نگرانی از گسترش فساد، خود مهمترین عامل فساد و تباهی کشور در حوزه دولت الکترونیک، بهبود زیرساختهای فناوری و ارتباطی در حوزه تجارت الکترونیک و بانکداری الکترونیک، گسترش فرهنگ استفاده صحیح از اینترنت، تولید، توسعه و اشاعه دانش، توسعه محتوای فارسی در اینترنت، بهبود میزان حضور ایران در وب، گسترش و توسعه تعالیم اسلامی - انقلابی ایران در شبکه جهانی برای مخاطبان خارجی و ... است. حتی تناقض گویی های وزیر ارتباطات در این جلسه به حدی بوده که ایشان خواهان افزایش فناوری اطلاعات به سبد خانوار بوده اند اما نمی گویند با چه کیفیتی و با چه قیمتی!!، ایشان اشاره کرده است که "توسعه دولت الكترونيك، تجارت و بانكداري الكترونيك، سلامت و رفاه الكترونيك و توسعه فرهنگ ايراني اسلامي در فضاي مجازي" از برنامه های راهبردی وزارتخانه است، اما آیا واقعا دستیابی به این اهداف با این طرز تلقی و فکر که "افزایش سرعت و کیفیت به افزایش فساد منتهی می شود" همخوانی دارد؟!!؛ یعنی آیا وزیر ارتباطات به سیستم جامع فیلترینگ که امروزه حتی دامنگیر بسیاری از وبگاههای علمی و پژوهشی شده نیز اعتمادی ندارد؟، آیا وزیر ارتباطات نمی دانند دسترسی به کانالهای مستهجن و فسادبرانگیز ماهواره ها در جامعه ما، بسیار سهل الوصول تر از دسترسی به نیمه منفی و در عین حال بسیار اندک اینترنت است که دسترسی به همان هم در سیستم جامع فیلترینگ اینترنت ممنوع شده؟.
این طرز تلقی را من نمی دانم چگونه تفسیر کنم و همیشه از خودم می پرسم چرا باید سکان اینترنت کشور در دست مسئولانی باشد که به اینترنت به عنوان ابزاری برای گسترش فساد نگاه می کنند نه به عنوان ابزاری برای توسعه اقتصادی، علمی و  زیربنایی مملکت.

گزارش جهانی یونسکو درباره "علوم اجتماعی" منتشر شد


علوم اجتماعی تولیدشده توسط کشورهای غربی ،همچنان نفوذ و استفاده زیادی در سطح جهان دارد. اما این حوزه در آسیا و کشورهای آمریکای لاتین به‌ویژه در چین و برزیل نیز رو به گسترش و توسعه است. دانشمندان علوم اجتماعی از کشورهای جنوب آفریقا، نیجریه و کنیا بیش از 75 درصد از نشریات علمی را در آفریقا تولید می‌کنند. علوم اجتماعی در جنوب آسیا، به جز برخی از مراکز آموزش عالی در هند، در اولویت نیست. اینها بخشی از یافته‌های ارائه شده در گزارش جهانی علوم اجتماعی برای سال 2010 است که با عنوان «شکاف‌های علمی» در تاریخ 25 ژوئن در یونسکو رونمایی شد.
این گزارش که توسط یونسکو و شورای بین‌المللی علوم اجتماعی (ISSC) منتشر شده، اولین بررسی جامع از (جایگاه و وضعیت) علوم اجتماعی را در بازه زمانی یک دهه ارائه می‌کند. هزاران دانشمند علوم اجتماعی از سراسر جهان در انتشار این مجموعه مشارکت کرده و نقش داشته‌اند. رونمایی از این گزارش در مراسمی رسمی با حضور رئیس شورای بین‌المللی علوم اجتماعی (Gudmund Hernes)، رئیس مؤسسه آفریقایی توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی سازمان ملل متحد (Adebayo Olukoshi) و رئیس مؤسسه ونزوئلایی تحقیقات علمی (Hebe Vessuri) و جمعی دیگر از متخصصان انجام شد.
همانطور که ایرینا بوکووا، مدیرکل یونسکو، در پیشگفتار گزارش مورد نظر اظهار داشته: «دانشمندان علوم اجتماعی آثاری با کیفیت بالا و ارزش کاربردی بسیار زیاد تولید می‌کنند، اما همانگونه که در این گزارش نشان داده شده، دانش علوم اجتماعی در قسمت‌هایی از جهان که نیاز به آن بسیار احساس می‌شود در پایین‌ترین سطح آن ارزیابی شده است». 
«فعالیت‌های انجام شده در حوزه علوم اجتماعی نیز به علت تعصبات موجود نسبت به کشورهای انگلیسی و انگلیسی زبان پیشرفته به حد کفایت نیست و این امر در عمل، باعث از دست رفتن فرصت‌های ایجادشده برای بررسی و آشنایی با رویکردها و پارادایم‌های نوین موجود در فرهنگ‌ها و زبان‌های دیگر می‌شود».

چنین «شکاف‌های علمی» موضوع اصلی گزارش جهانی علوم اجتماعی سال 2010 می باشد و سؤال این است که نحوه تکوین علوم اجتماعی در میان انبوهی از نابرابری‌ها و رویکردهای متضاد چگونه است. بنابر آنچه که در گزارش آمده، اکنون جهان بیش از هر وقت دیگری نیازمند کمک علوم اجتماعی در مقابله مؤثر با چالش‌های مهم پیش ‌روی بشریت از فقر گرفته تا بیماری‌های واگیردار و تغییر اقلیم است. اما به علت تفاوت‌های بسیار زیاد موجود در ظرفیت‌های پژوهشی، علوم اجتماعی آن‌طور که باید و شاید مؤثر عمل نکرده ‌است.
این گزارش تا حدی توصیفی است زیرا آمار و اطلاعاتی در مورد تولید و انتقال علوم اجتماعی در سراسر جهان ارائه می‌کند. علاوه بر توصیف، این گزارش به بیان مشکلات نیز می‌پردازد و ارتباط مشکلات موجود را با مشکلات اجتماعی جهان بررسی می‌کند. به غیر از دو مورد یادشده، این گزارش مقاله ها و یادداشت‌هایی را به خواننده ارائه می‌ دهد که دیدگاه‌های کلی و مشکل هاي منطقه‌ای را در حوزه علوم اجتماعی بیان داشته‌ است. بنابراین، گزارش مذکور توصیفی و مشکل‌مدار است ضمن اینکه به بیان دیدگاه‌های مختلف و مسائل منطقه‌ای نیز می‌پردازد.
فصل‌های مختلف گزارش به موارد زیر اختصاص دارد:
ـ علوم اجتماعی و چالش‌های جهانی
ـ جایگاه علوم اجتماعی در مناطق مختلف
ـ ظرفیت‌های پژوهشی و فرار مغزها
ـ بین‌المللی سازی
ـ رقابت در جوامع معرفتی/ دانش‌محور
ـ سیاست‌گذاری

فصل آخر گزارش به بیان راه‌های تثبیت علوم اجتماعی از طریق افزایش بودجه اختصاص یافته به این حوزه از علم، پژوهش هدفمند و اتخاذ راه‌هایی برای نشر و ترویج هر چه بهتر چند زبانگی و رویکردهای بین رشته‌ای می‌پردازد.
خانم بوکووا بیان كرد: «در این گزارش بر تعهد یونسکو نسبت به علوم اجتماعی تأکید مجدد شده، ضمن اینکه تمایل ما را به ایجاد یک دستور کار جهانی جدید برای ترویج علوم اجتماعی به عنوان ابزاری مهم برای پیشبرد اهداف توسعه مورد توافق در سطح بین‌المللی نیز بیان می‌‌دارد».


منبع: عینا برگرفته از وبگاه کمیسیون ملی یونسکو در ایران 
برای دانلود متن کامل این گزارش این پیوند را دنبال کنید.

گزارش جدید سازمان ملل درباره دولت الکترونیک برای سال 2010 منتشر شد

سازمان ملل گزارش سالانه خود تحت عنوان "بررسی دولت الکترونیک" را برای سال 2010 میلادی منتشر کرده است.  این گزارش، امسال در شرایطی به بررسی وضعیت پیشرفت و توسعه شاخصهای دولت الکترونیکی در کشورهای جهان پرداخته است که دولتها با بحران اقتصادی و مالی جهانی مواجه هستند. بر اساس آنچه که در این گزارش آمده، کره جنوبی، ایالات متحده آمریکا و کانادا در صدر کشورهای جهان به لحاظ توسعه و پیشرفت در حوزه های دولت الکترونیک قرار دارند. ایران به لحاظ پیشرفت در حوزه دولت الکترونیک در مقایسه با دو سال قبل تر از آن، یعنی سال 2008، با 6 پله صعود در رتبه 102 جهان قرار دارد. همچنین کشورهای ازبکستان، قرقیزستان، و تاجیکستان به دلیل بهبود و توسعه وبگاههای ملی و دولتی خود جایگاه بهتری را در جدول کشورهای آسیایی از آن خود کرده اند. در کشورهای آسیایی سه کشور کره جنوبی، سنگاپور و بحرین به لحاظ پیشرفت حوزه دولت الکترونیکی، در صدر قرار دارند بقیه کشورها به ترتیب عبارتند از ژاپن، اسرائیل، مالزی، قبرس، قزاقستان، امارات و کویت. اطلاعات مفصلی درباره معیارهای دولت الکترونیک در این گزارش به چشم می خورد که از بسیاری جهات قابل توجه است. کشور بحرین به لحاظ بهره گیری از فناوریهای وب 2 توسعه زیادی در ساختار وبگاههای دولتی داشته است و بر این اساس صعود چشمگیری در جدول دارد. ارتقای رتبه کشور قزاقستان به دلیل توجه به معیارهای کاربری و کاربرپسندی در وبگاههای دولتی بوده است. کشور ژاپن پورتالهای اطلاع رسانی آماری  و کره جنوبی پورتالهای ملی خود را تقویت و توسعه داده اند. رتبه سنگاپور، به دلیل سازگار بودن زیرساختهای دولت الکترونیک با ابزارهای تلفنهای همراه جهش زیادی در قیاس با گزارش دو سال قبل دارد. در این کشور، بیش از 300 خدمت دولتی، از طریق تلفنهای همراه قابل انجام است. نقطه قوت کشور مالزی، بهره گیری از سیستمهای پیام کوتاه در ارائه سرویسهای دولتی و عمومی است. متن کامل این گزارش به همراه گزارشهای تفکیک شده در این صفحه از وبگاه سازمان ملل متحد قابل دسترسی و دانلود است.

آنچه که از مطالعه اجمالی گزارش فوق استنباط می شود، نگاه هدفمند و توسعه محور کشورهای مختلف جهان (چه کشورهای توسعه یافته و چه توسعه نیافته) به پدیده های متنوع وب است. ارتقای کیفی و محتوایی وبگاههای دولتی و حاکمیتی، تاثیر بسزایی در توسعه دولت الکترونیک از جهات مختلف دارد. بهره گیری از استانداردهای وب، توجه به فناوریهای تلفن های همراه، توجه به معیارهای کاربری و کاربرپسندی، توسعه خدمات مالی آنلاین، بهره گیری از پورتالهای ملی با هدفهای اطلاع رسانی، توجه به زیرساختهای فنی در طراحی پایگاههای اطلاعاتی ملی از جمله رموز ارتقای کشورهای آسیایی در رتبه بندی دولت الکترونیک در مقیاس جهانی هست.

کتابخانه دیجیتالی جهان افتتاح شد، بدون مشارکت ایران!

بالاخره پروژه عظیم کتابخانه دیجیتالی جهان که یکی از مهم ترین برنامه های یونسکو و سازمانهای مهم فرهنگی و جهان بود، به بار نشست و وبگاه این پروژه افتتاح و در دسترس کاربران قرار گرفت. این وبگاه چندزبانه با هدفهایی از جمله توسعه و گسترش محتواهای فرهنگی در اینترنت، فراهم آوری منابع علمی مستند و ارزشمند برای پژوهشگران، محققین و دانشجویان، و گسترش روحیه همکاری جهانی برای توسعه پایگاه اطلاعاتی غنی با هدف درک و شناخت فرهنگهای مختلف، ایجاد شده است. بدون شک، این کتابخانه دیجیتالی می تواند با ارائه اطلاعات و اسناد نفیس و ارزشمند، منبعی مفید برای مطالعه فرهنگهای مختلف برای اقشار مختلف کاربران فراهم کند. در توسعه این کتابخانه دیجیتالی، موسسات، کتابخانه ها، مراکز اسناد و سازمانهای مختلفی نقش داشته اند که فهرست این موسسات را می توانید در این صفحه از وبگاه مرور کنید، اما انتظار نداشته باشید که نام و نشانی از یکی از موسسات فرهنگی ایرانی از جمله سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران یا موزه ملی ایران در آن بیابید!. حال اینکه چرا این دو نهاد مهم فرهنگی کشور، مشارکتی درتولید محتوا و توسعه این کتابخانه دیجیتالی جهانی نکرده اند، جای سوال دارد که باید از مدیران آنها پرسیده شود.